W numerze 12/2021

ZAMÓW
NAUKA

Nagrody Nauki Polskiej

7 grudnia na Zamku Królewskim w Warszawie Fundacja na rzecz Nauki Polskiej (FNP) po raz 30. wręczyła swoje Nagrody. Uważane są za najważniejsze wyróżnienie naukowe w Polsce i dlatego nazywane są „polskimi Noblami”.

Jerzy Bojanowicz


70 lat kuźni inżynierów wojskowych

Z rektorem-komendantem Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) płk. prof. dr. hab. inż. Przemysławem Wachulakiem rozmawia Bronisław Hynowski.


Przyszłość dzieje się u nas

Z dr. inż. Wojciechem Kamienieckim, dyrektorem Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, rozmawia Jerzy Bojanowicz.


Niebo nad głową: Zima po komecie


EDUKACJA

Pokazali co potrafią

Polacy zdobyli 3 brązowe medale w gotowaniu, spawalnictwie i florystyce w 7. edycji EuroSkills – największym europejskim konkursie umiejętności branżowych.

Jerzy Bojanowicz


Przyszłość jest ważna dla... teraźniejszości?

Wśród „patronów” mijającego 2021r. Czytelników PT powinien zainteresować Stanisław Lem. Wiele jego idei jest dziś realnym światem, w którym żyjemy.

Marek Bielski


Wzrosło zainteresowanie udziałem w OWT

Obradujący 9 listopada, w trybie zdalnym Komitet Główny Olimpiady Wiedzy Technicznej (OWT) podsumował wyniki zawodów I stopnia (eliminacje szkolne) XLVIII OWT.

jmk


GOSPODARKA

Pozycja rzemiosla

Z Janem Gogolewskim, prezesem Związku Rzemiosła Polskiego rozmawia Marek Bielski


„Mistrz Rzemiosł” to wyróżnienie nadawane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasłużonym rzemieślnikom posiadającym znaczący i uznany dorobek zawodowy i artystyczny.

Marek Bielski


XXXI Budowa Roku na swojej Gali

W kończącym się roku, w Domu Technika w Warszawie – nadal z powodu COVID-19 – była ograniczona liczba organizowanych wydarzeń. Warto jednak przypomnieć te najbardziej prestiżowe. Jedną z nich była uroczysta gala (28.09.2021) wręczenia nagród w Konkursie PZITB „Budowa Roku 2020”. To już XXXI edycja Konkursu.

jaz.


Dotychczas farmy wiatrowe lokalizowane są na szelfach i płyciznach, na stałych fundamentach. Ale od kilku lat mocy nabiera koncepcja turbin pływających. Mogą stać się punktem zwrotnym dla morskiej energetyki.

jaz.


Skarby polskiej ziemi (17): Torf potrzebny przyrodzie

Zagadka długiego życia intryguje chyba najbardziej. Okazało się, że epicentrum krajowej długowieczności jest w Połczynie Zdroju. W marcu 2019 r. w gminie naliczono aż 113 stulatków. Coś powoduje, że w Połczynie dożycie 100 lat jest kilkakrotnie bardziej prawdopodobne, niż gdzie indziej. Wiele polskich uzdrowisk wykorzystuje w leczeniu borowinę, ale Połczyn jest pod tym względem liderem. Może tu się kryje odpowiedź?

jaz.


W poprzednich dwóch numerach PT pisaliśmy o komunikacji tramwajowej w: Bydgoszczy, Częstochowie, Elblągu, Grudziądzu, Gorzowie Wlkp., Krakowie, Łodzi, Toruniu, Olsztynie, Szczecinie i na Śląsku. Kończymy cykl opisami kolejnych 4 miast.

Józef Trzionka


INFOTECHNOLOGIE

Świąteczne, cyfrowe życzenia

Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia 2021 i Nowy Rok 2022. W czasie, gdy w świątecznej atmosferze będziemy składali sobie życzenia, warto pomyśleć o tych, których działalność i praca w dużym stopniu kształtuje naszą codzienność i którzy mają znaczący wpływ na naszą przyszłość.

dr inż. Andrzej M. Wilk, przewodniczący STI SEP

 


Ustalenie jasnych zasad ochrony praw człowieka w sieci, zwalczanie dezinformacji i mowy nienawiści oraz zapewnienie dostępu do internetu dla wszystkich mieszkańców świata do 2030 r. – to najważniejsze cele, jakie stoją obecnie przed Organizacją Narodów Zjednoczonych. 7 grudnia oficjalnie rozpoczął się Szczyt Cyfrowy ONZ – IGF 2021 w Katowicach.


INNOWACJE

Coraz więcej nowoczesnych firm traci zainteresowanie sztuczną inteligencją (AI z ang. artificial inteligence). Zainteresowanie inwestorów spada z powodu serii słabo rokujących ofert publicznych w sektorze technologicznym i recesji w branży transportowej. Ale największym problemem jest to, że technologia ta po prostu napotyka na pewne ograniczenia.

Maciej Kamyk


INŻYNIER

W 2022 r. minie 30 lat od największego pożaru lasu na terenie Polski. Pożarom lasu sprzyjają małe ilości opadów, wysokie temperatury i zimy ubogie w opady śniegowe. Porami roku sprzyjającymi pożarom lasu są na ogół wiosna i lato, gdy na powierzchni gleby znajdują się obumarłe resztki roślin. Takie warunki wystąpiły w 1992 r., gdy podczas suchego lata miały miejsce wielkoobszarowe pożary lasów.


Z historii Towarzystw Technicznych (25): Kiedy pojawili się technicy w Polsce? (4)

W poprzednich numerach PT pisaliśmy o początkach pojawiania się techników w Polsce. Tym razem, na podstawie  historycznego numeru 44 z 1913 r., przypominamy co działo się w XVIII i XIX w., zachowując oryginalną pisownię.

Wybór i oprac.: Bronisław Hynowski


RELAKS

Świąteczne propozycje

Okres świąteczno-noworoczny to czas prezentów oraz przygotowywania się do zimowych szaleństw. Dlatego wybraliśmy dla państwa różnorodne propozycje prezentów.

Jaz.


Technika nie tylko świątecznego piernika

Tradycyjnym ciastem Świąt Bożego Narodzenia jest piernik, przygotowywany zarówno jako małe ciasteczka a także w większych brytfannach.

Wybrał: Marek Bielski

 


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Felieton. Przemysł - nauka


Filozofia pojęć technicznych (178). Rakieta


Giełda wynalazków i projektów. Chemia uzdrawiająca


Wino dla inżyniera (258): Święta a wino


Parlament 434 milionów: Wspólna polityka rolna zatwierdzona. Po szczycie klimatycznym COP26


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2021": Wacław Romuald Muzykiewicz, Tomasz Wróblewski, Magdalena Zabochnicka


Recenzja PT: Prof. Roman Dzieślewski i współpracownicy


Efekty-defekty


Sygnały o technice

Jerzy Bojanowicz


Byliśmy razem 35 lat

W mijającym roku Przegląd Techniczny skończył 155 lat. W naszym kraju bardzo łatwo szafuje się słowami o patriotyzmie i dumie narodowej. Zbyt mało uwagi poświecą się wydarzeniom i ludziom, którzy może nie efektownie, ale efektywnie dokumentują patriotyzm codzienną pracą i których dokonania są powodem do dumy. Mam tu na myśli zarówno twórców PT i inżynierów: Pawła Kaczyńskiego, Stefana Kushuta, Feliksa Kucharzewskiego, jak i ich wkład w cywilizacyjny rozwój Polski.

W swojej historii Przegląd Techniczny miał okresy rozwoju i okresy przetrwania. Pomimo burzliwych losów Polski i Polaków a dzięki determinacji środowisk inżynierskich, ze zmienną częstotliwością, z bogatą lub oszczędną formą edytorską przez te 155 lat trafia do rąk Czytelników. W czasach trudnych Przegląd Techniczny rósł w siłę. Tak było w czasie I wojny światowej, gdy ważyły się losy odrodzenia naszej państwowości. PT podjął wówczas aktywną dyskusję o przyszłości ustroju państwa i jego struktur administracyjnych, o uwarunkowaniach umożliwiających szybkie nadrabianie zaległości w gospodarce i infrastrukturze i scalenie trzech byłych zaborów w jeden sprawny organizm państwowy.

Również po II wojnie światowej środowisko techniczne włączyło się bardzo aktywnie w odbudowę i uprzemysłowienie kraju, co znalazło swoje odbicie na łamach PT. Ocalała garstka techników i inżynierów z racji swojego wykształcenia i pragmatyzmu uważała, iż niezależnie od uwarunkowań zewnętrznych należy tworzyć materialne podstawy kraju. Był to czas autentycznego zapału społecznego i chęci szybkiego podniesienia kraju z ruin.

Może najbardziej spektakularnym okresem PT był schyłek PRL, gdy środowisko techniczne na jego łamach krytycznie wypowiadało się o gospodarce scentralizowanej i jej skutkach społecznych. Wówczas był to społeczno-gospodarczy tygodnik publikujący raporty prezentujące kryzysowy stan różnych gałęzi przemysłu, rolnictwa oraz wpływ tego kryzysu na kulturę i stosunki społeczne. PT był sprzedawany „spod lady” i trafiał nie tylko do środowisk technicznych. Wraz ze stanem wojennym to się skończyło, a PT był dwukrotnie zawieszany i jego wydawanie zagrożone. Wraz ze zniesieniem cenzury Przegląd Techniczny stracił swój atut pisma o większej swobodzie politycznej. W dużym stopniu skupiły się w nim plusy i minusy transformacji nie tylko w kontekście ekonomicznym, ale też przemian społecznych i kulturowych. W niedługim czasie nałożyła się na nie rewolucja w technice poligraficznej.

Przegląd Techniczny musiał dostosować się do przemian społecznych, uwarunkowań ekonomicznych i nowych technik poligraficznych. Radził sobie z tym raz lepiej raz gorzej, i co w dużej mierze wiązało się z pozycją zawodów technicznych, która szczególnie w pierwszej dekadzie przemian nie była na czele szeregu pożądanych zawodów.

W latach dziewięćdziesiątych ub. wieku PT podjął się przywrócenia blasku zawodowi inżyniera. To wtedy zrodził się plebiscyt o tytuł Złotego Inżyniera Przeglądu Technicznego. To w redakcji PT zrodził się konkurs na najlepsza pracę dyplomową w średnich szkołach technicznych oraz konkurs DŹWIGNIA dla małych i średnich przedsiębiorstw, które odnalazły się w gospodarce rynkowej, wdrażające nowe technologie i zwiększające zatrudnienie oraz eksportujące swe towary. Inicjatywy te pomogły PT znaleźć swoje miejsce na rynku prasowym i stać się pismem środowiska technicznego. Był to niejako powrót do korzeni – do czasu, gdy inżynierowie przenosili na polski grunt to co niosły kolejne rewolucje przemysłowe.

Przed ponad 35 laty dołączyłam do wspaniałego zespołu redakcyjnego PT. Po przemianach ustrojowych objęłam funkcję redaktor naczelnej i zmagając się z utrzymaniem go na rynku prasowym starałam się by znalazł na nim swoją pozycję a przede wszystkim podejmował tematy nurtujące społeczność techniczną. Przez te wszystkie lata współpracowałam z wieloma dziennikarzami i redaktorami wspólnie podejmując zadania służące środowisku technicznemu i umacniające jego pozycję w społeczeństwie. Niestety nie wszyscy z nich są nadal z nami. Wszystkim, z którymi przyszło mi przez ten długi okres historii PT pracować serdecznie dziękuję. Umieliśmy się spierać i pięknie różnić. I to zawsze była siła PT oraz społeczności technicznej.

Obejmując po raz kolejny, powierzoną mi przez członków FSNT-NOT funkcję prezesa tej organizacji z bólem serca, ale dla dobra i czasopisma i organizacji uznałam, iż nie da się rozciągnąć doby, aby w trudnych czasach pandemii i szerzących się kryzysów kierować czasopismem i organizacją. Nie oznacza to jednak iż. „zrywam więzy”, jakie z PT (nazywanym przez wielu moim ukochanym dzieckiem) mnie łączą. Czasopismo jest organem prasowym FSNT-NOT. Będę kierowała Radą Konsultacyjno-Programową PT oraz co pewien czas dzieliła się z Czytelnikami tym, co dzieje się w środowisku technicznym. Dlatego nie mówię żegnam, lecz do spotkania na łamach oraz przy okazji kontynuowania przez PT plebiscytu o tytuł Złotego Inżyniera i innych konkursów.

A na zbliżające się Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok 2022 życzę przede wszystkim zdrowia, umiejętności przystosowania się do wszystkich przeciwności jakie niesie życie.

 

Ewa Mańkiewicz-Cudny

 


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl