W numerze 10/2021

ZAMÓW
EDUKACJA

Ranking szkół wyższych

Rankingi na stałe weszły do zwyczajów naszego życia publicznego. Przeprowadzane są w wielu dziedzinach i obszarach, że nie sposób wyobrazić sobie bez nich podstawowych informacji o sytuacji różnych instytucji, wyników ich pracy, a także zajmowanego miejsca w obszarze ich działalności.

Janusz M. Kowalski


INNOWACJE

EISA 2021: Rekomendowane produkty

Tradycyjnie w połowie sierpnia przyznano nagrody EISA, które w branży elektroniki użytkowej są tym czym Oscary w filmowej. Zdaniem Paula Millera, prezesa EISA: przewodnikiem dla szukających innowacyjnych wyrobów.

Jerzy Bojanowicz


Pięta Achillesowa – akumulatory

Pojazdy elektryczne (EV) stają się coraz bardziej powszechne. Według Jato Dynamics, brytyjskiej firmy konsultingowej, w pierwszym kwartale 2021 r. sprzedano ich ok. 750 tys.

Maciej Kamyk


Poszukiwane czyste napędy

Branże transportowe poszukują pilnie rozwiązań napędów bezemisyjnych. Stało się to obowiązkiem wszystkich przewoźników: także wytwórców samolotów. Samolot z napędem bez emisyjnym ma być standardem w lotnictwie cywilnym.

Erwin Halentz, Józef Trzionka


Polska na EXPO

Odłożona o rok, ze względu na pandemię, Wystawa Expo 2020 Dubaj (1.10.2021-31.03.2022), odbywa się pod hasłem „Connecting minds, Creating the future - Łącząc umysły, tworzymy przyszłość”.

Oprac. boj. (na podstawie materiałów PAiH)


Z ŻYCIA FSNT

Młody Innowator z Ikarem w tle

Kolejna, 14 edycja dorocznego Konkursu FSNT NOT, Towarzystwa Kultury i Historii Techniki oraz Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów Młody Innowator 2020 zakończyła się (22.09.2021) uroczystością wręczenia nagród w sali balowej Warszawskiego Domu Technika. Tym razem - po „maseczkowej” Gali w 2020 r. atmosfera była znacznie swobodniejsza. Odczuwało się więcej optymizmu ze strony nagrodzonych, a także - może to wrażenie subiektywne - więcej nadziei na coraz wyższą rangę kształcenia technicznego.

jaz.


GOSPODARKA

Polskie miasta inwestują w tramwaje (1)

W Polsce w 15 miastach są linie tramwajowe, do których ma dostęp 21,6 % ludności kraju. Tramwaje nie cieszyły się przychylnością kolejnych rządów i epok. W latach 60-tych i 70-tych wiele miast zostało pozbawionych tego środka transportu: zastąpiły je kopcące autobusy.

Józef Trzionka


Transformacja polskiego ciepłownictwa

Z Robertem Więckowskim prezesem Polskiej Spółki Gazownictwa rozmawia Bronisław Hynowski


Retencja jak termomodernizacja?

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju uruchomiło program „Technologie domowej retencji”, finansowany z Funduszy Europejskich w ramach Programu Inteligentny Rozwój.

jaz.


Skarby polskiej ziemi (15): Cyna czeka na hossę

Znaczenie gospodarcze cyny stale rośnie. Mamy w pamięci opinię o języku francuskim z „Krzyżaków” Henryka Sienkiewicza: „Jakoby cynowe misy potrząsał” i odruchowo wiążemy ten metal ze średniowiecznymi prostymi technologiami (cyna jest łatwa w obróbce). Ale dziś o nią walczy przemysł elektroniczny, zbrojeniowy, chemiczny, szklarski. Nie tylko dobrze jest „mieć miedź”, ale także cynę.

jaz.


Ginące zawody (20): Małe i duże sekrety... konwisarstwa

Cyna nazywana ongiś „srebronośnym ołowiem” lub „białym ołowiem” - zawsze odgrywała dużą rolę gospodarczą. Jej użycie na naszym kontynencie wyraźnie wzrosło od momentu odkrycia w XIII w. w południowych Niemczech bogatych złóż kasyterytu (zawiera do 78,60% Sn).

Marek Bielski


ZDROWIE

Sztuczne serca

Choroby serca są jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie. Ratunkiem są przeszczepy serca, ale jego dawców brakuje, więc chorzy z niewydolnością obu komór serca muszą czekać...

Jerzy Bojanowicz


NAUKA

Budowa kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną nie jest ani nowym pomysłem, ani też odległym od natury. Zapisy historyczne i kartograficzne zawierają informacje, że Mierzeję przecinało kilka szlaków wodnych, zwanych cieśninami, rynnami wodnymi lub głębiami. Na mapach Bertrama wyznaczających linię brzegową z XIII w. uwidoczniony został przesmyk zwany Głębią Elbląską, którego natura zachowała jeszcze do połowy XV w. Potem tworzono wiele planów jego odbudowy – już w XVI w. za króla Stefana Batorego i Władysława IV oraz w XVII w. za Jana III Sobieskiego. Wreszcie, w najbliższej nam historii, powstały plany przekopu w 1913 i 1928 r. Jednak dopiero w lutym 2004 r. podpisano porozumienie – deklarację współdziałania przy m.in. wypromowaniu koncepcji budowy kanału żeglugowego na Mierzei Wiślanej.

Bronislaw Hynowski


INŻYNIER

W kilku numerach PT prezentowaliśmy relacje z poszczególnych dyskusji i sesji tematycznych, jakie miały miejsce na dorocznej, majowej XXII Konferencji Okrągłego Stołu (KOS) „Polska w drodze do społeczeństwa Informacyjnego”. Przebieg KOS, która w 2021 r. po raz drugi zaistniała w przestrzeni wirtualnej, stał się pretekstem do sformułowania 12 wniosków i propozycji, które należy przełożyć na konkretne działania. Mimo iż w oryginalnej formie były one skierowane do organizatora KOS - Stowarzyszenia Elektryków Polskich (SEP), to w równej mierze dotyczą one obszarów działań innych stowarzyszeń i całej Federacji.

dr inż. Andrzej M. Wilk


Polemika: To nie smog?

W PT 9/21 ukazał się artykuł Pana dr inż. A. Wilka pt. Cyfrowe, wakacyjne przemyślenia. Treścią są refleksje Autora na temat rzeczywistości cyfrowej, jej blasków i cieni. Ciekawe przemyślenia na temat suwerenności cyfrowej czy pomiarów radarowych zostały uzupełnione wypowiedzią na temat „smogu elektromagnetycznego”. W tym momencie przedstawicielowi nauk technicznych włącza się światło ostrzegawcze, bo tytuł rozdziału jest niepoprawny.

prof. em. Andrzej Krawczyk 


Gleba jest tworem przyrody ukształtowanym poprzez procesy glebotwórcze ze skały macierzystej w wyniku oddziaływania klimatu i organizmów żywych. Została uformowana w charakterystyczne poziomy profilu, okrywającym Ziemię cienka warstwą.

Dr inż. Ireneusz Olejarski


Z KART HISTORII

Polonia Technica

Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Polskich w USA Polonia Technica zostało zarejestrowane  16 maja 1941r. w stanie Nowy Jork jako organizacja non profit. Stowarzyszenie założył inż. Walery Starczewski, absolwent Politechniki Gdańskiej. Członkami założycielami, którzy wsparli inicjatora byli także:  Wiktor Przedpełski, Zbysław Roher oraz Kazimierz Krasicki, ówczesny konsul II RP w Nowym Jorku. Głównym celem stowarzyszenia w początkowym okresie jego istnienia, było umożliwianie przyjazdu do USA inżynierom i technikom z terenów objętych działaniami wojennymi w Europie.

Janusz Romański, Prezes Honorowy Polonia Technica


Z historii Towarzystw Technicznych (23): Kiedy pojawili się technicy w Polsce?

Na posiedzeniu Stowarzyszenia Techników w Warszawie w dniu 3 października 1913 r. ciekawy odczyt p.t. „Kiedy pojawili się technicy w Polsce i którymi z poprzedników naszych pochlubić się możemy?” wygłosił Feliks Kucharzewski. Odczyt ten opublikował „Przegląd Techniczny” nr 42 z 1913 r., z którego w poprzednim PT przytoczyliśmy ciekawe fragmenty, zachowując oryginalną pisownię. Poniżęj kontynuujemy temat.

Oprac.: Bronisław Hynowski


STAŁE POZYCJE

Wydarzenia


Co pan na to, inżynierze? Władze FSNT-NOT na nową kadencję


Felieton. Stan permanentnej zmiany


Filozofia pojęć technicznych (176). Nawigacja


Giełda wynalazków i projektów. By chronić powietrze


Wino dla inżyniera (256): Pożegnanie z białymi


Parlament 434 milionów: Unia dla zdrowia, Integracja po brexicie


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2021": Arkadiusz Kamiński, Jan Franciszek Lemański, Kamil Edward Nawirski


Recenzja PT: Dylematy e-learningu


Efekty-Defekty


Sygnały o technice

Jerzy Bojanowicz


„Bez zdalnej nauki?”

Tegoroczne październikowe „Gaudeamus igitur” śiewane na inauguracjach roku akademickiego przysłoniły inne wydarzenia o różnym ciężarze gatunkowym. A przecież w tym roku inauguracje miały, a na pewno powinny mieć, szczególny charakter. Po półtorarocznej przerwie w normalnym życiu akademickim (nauka zdalna) spowodowanej nawracającymi falami pandemii koronawirusa studenci powrócili w mury uczelni. Dwa roczniki młodzieży, a więc studenci trzeciego i drugiego roku praktycznie nie mieli do tej pory okazji poznać się osobiście. Nie mieli wspólnych wykładów, ćwiczeń, warsztatów, laboratoriów, czy wspólnych wypadów do pubu, mówiąc nieco górnolotnie – nie mieli możliwości „zanurzenia się” w studenckie życie, będące niepowtarzalnym okresem w zdobywaniu wiedzy. To wtedy bowiem rodzą się przyjaźnie na całe życie; i wtedy często odkrywa się swoje dodatkowe umiejętności, hobby i zainteresowania wykraczające poza wybrany kierunek studiów. A oferta jest duża: chóry, zespoły taneczne, teatry, kabarety, sport, turystyka itp. itd. Również wówczas ma się okazję pogłębić wiedzę działając w studenckich kołach naukowych.

Trudno ocenić, czy wiedza, którą w czasie stanu epidemicznego studenci „pobierali” za pośrednictwem teleinformatycznych narzędzi „weszła” im na dobre do głowy. Opinie specjalistów są w tej materii podzielone. Wydaje mi się jednak, że brak kontaktu osobistego z wykładowcami i asystentami ma mniejsze oddziaływanie na przyswajanie informacji i rozwój naukowy niż bycie „face to face”. Na tym, co mówi do nas osoba z ekranu komputera jest się na pewno trudniej skupić niż wówczas, gdy możemy nawiązać z nią kontakt wzrokowy i nie tylko. Myślę, że nie dotyczy to jedynie starszego pokolenia, które komputera „uczyło się” już w poważniejszym wieku, ale także młodzieży, która od dziecka korzysta ze smartfonów i laptopów.

Kolejna czwarta już fala pandemii zaczęła narastać wraz z początkiem roku akademickiego. Jak na razie rośnie wolniej niż poprzednie. Na co z pewnością mają wpływ szczepienia. I chociaż ciągle poddało się im za mało osób, by osiągnąć tzw. odporność zbiorową, to miejmy nadzieję, że uda się  tym razem nie zamykać szkól i uczelni. Oczywiście nie chcemy także kolejnego lockdownu w gospodarce, bo pomimo optymizmu władz, może ona już go nie wytrzymać. A na pewno nie wytrzyma go wiele przedsiębiorstw, szczególnie małych i średnich, działających m.in. w sektorze usług, kultury, turystyki, organizacji wydarzeń, imprez, targów. A nie jest to sektor mały i jego zapaść może spowodować upadek dużej liczby przedsiębiorstw. A co nie mniej ważne objawi się też pogorszenie kondycji psychicznej społeczeństwa. Dlatego tak trudno zrozumieć sprzeciw wcale niemałej liczby osób wobec szczepień!

Zastanawiający jest w XXI w. ten brak wiary w naukę i przecież potwierdzone w praktyce pozytywne rezultaty badań naukowych w wielu dziedzinach życia, w tym niezaprzeczalnie w medycynie. Zastanawia mnie, czy przeciwnicy szczepień również w razie choroby nie używają żadnych lekarstw, nie robią badań, analiz?. Uważam, że powinni zająć się tym zjawiskiem psychologowie i socjologowie. Może nie należy ciągle epatować nas wynikami sondaży wyborczych i kolejnymi ich interpretacjami, a zbadać czy przeciwnicy szczepień nie korzystają z żadnych dobrodziejstw nauki i techniki, i uzyskać odpowiedź na pytanie: dlaczego są dla nich niewiarygodne wyniki badań uzyskiwane przez specjalistów, potwierdzone m.in. przez pozytywne rezultaty wcześniejszych szczepień, które praktycznie wyeliminowały wiele zakaźnych chorób.

Pierwsza dekada października przyniosła też i inne wydarzenia, które nas niepokoją,  jak choćby rosnąca inflacja, czy kryzys gazowy oraz trudny do zrozumienia spór z Czechami o Turów, czemu można było zapobiec. Dziś przeniósł się on na forum UE i zamiast rozwiązywać go merytorycznie udaliśmy się z nim do polityki, co spowodowało wykroczenie sporu poza przyczynę merytoryczną. W początkowej fazie mogli go rozwiązać inżynierowie, a obecnie chcą to zrobić politycy, często kierujący się emocjami swoimi i swoich zwolenników, a nie racjonalnym myśleniem. Czy więc uda się nam w tej i innych gorących sprawach znaleźć wspólny język tak, aby je rozwiązać, a nie przerzucać się coraz mniej parlamentarnymi inwektywami, z czego rodzi się agresja oraz kolejne konflikty.

Ewa Mańkiewicz-Cudny


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl