Recenzja PT: Dylematy e-learningu


19-10-2021 16:54:51

Przed 20 laty przeprowadzając wywiad z prof. I. Białeckim, dyrektorem Centrum Badań Polityki Naukowej i Szkolnictwa Wyższego UW, usłyszałem:  W przyszłości zapewne większość wiedzy przekazywanej  w uczelniach podawana będzie za pomocą technik informatycznych i środowisko akademickie powinno być na to przygotowane. Czas pandemii COVID -19 „powiedział” twarde słowo: sprawdzam!

Czy takie będzie w RP młodzieży chowanie, jakie będzie treści e-learningu przyswajanie?  Dlatego, tym bardziej obowiązkową lekturą staje się niedawno wydana książka „E-learning na uczelniach. Koncepcja, organizacja, wdrażanie.” * Jej inicjator, redaktor, autor wstępu i jednego z rozdziałów książki prof. Ryszard Tadeusiewicz jest jednym z prekursorów wiedzy w tej dziedzinie, dysponuje ponad 40-letnim doświadczeniem [Zob.  materiały konferencji naukowej „Informatyka w dydaktyce”, Kołobrzeg 1978 ( sic!)]. Do współpracy zaprosił  wykładowców akademickich, aby spojrzeli na zagadnienie od teoretycznej i – co niezmiernie ważne – praktycznej strony.  

Prof. R. Tadeusiewicz we „Wstępie” zaznacza: Autorzy poszczególnych rozdziałów książki stanęli przed koniecznością przeniesienia – praktycznie z dnia na dzień – nauczania tradycyjnego (kontaktowego) do formy nauczania wirtualnego. Radzili sobie z tym rozmaicie i w kolejnych rozdziałach tej książki podzielili się swoimi przemyśleniami, doświadczeniami i wynikami. Udostępniamy te wiadomości Czytelnikom z różnych uczelni, chociaż trzeba odnotować, że zgromadzone były na uczelni technicznej (AGH) i ta specyfika miała wpływ na wybór metod i na konieczność pokonywania specyficznych ograniczeń.

Pomimo zaakcentowania „technicznej genezy”  jestem przekonany, że treść książki stanie się właściwym drogowskazem dla wykładowców i słuchaczy nie tylko kierunków inżynierskich. Na przykład I rozdział pióra prof. R. Tadeusiewicza - Metoda udostępniania studentom wykładów do samodzielnie aktywnie sterowanego ich przyswajania, formułuje propozycję udostępniania treści wykładów utworzonych na bazie typowych prezentacji PowerPoint, lecz z dodaniem animacji (umożliwiających przedstawianie zagadnienia „krok po kroku”) oraz - co istotne - z dodaniem głosowego komentarza do każdego slajdu. Studenci mogą dowolnie odtwarzać w trakcie oglądania zawartości slajdu, wiążąc samodzielnie obraz z komentarzem.

Inny rodzaj transpozycji nauczania tradycyjnego do e-learningu opisuje prof. W. Machowski -  „Kształcenie w zakresie podstaw elektroniki wspomagane technikami e-learningowymi”. Prof. A. Piłat, analizując wyzwania stojące przed metodyką zdalnego prowadzenia ćwiczeń laboratoryjnych z dziedziny automatyki, formułuje fundamentalne zalecenia w tym obszarze nauczania poprzez ...działanie. Pozostali Autorzy także wypracowują wiele innowacyjnych rozwiązań w e-learningu, związanych z: przygotowaniem studentów do badań naukowych, zdalnym przeprowadzaniem ćwiczeń laboratoryjnych oraz najczęstszymi wyzwaniami i barierami w nauczaniu on-line elektroniki, a nawet - „Obrony on-line”.

Rozdział dr. A. Ożadowicza - E-learning w realizacji zajęć wykładowych i laboratoryjnych z zakresu systemów automatyki budynkowej, oparty także na opiniach i spostrzeżeniach studentów,  zawiera cenne  - z punktu widzenia zwiększenia efektywności nauczania - wskazówki. Zagadnienia jakości nauczania są przedmiotem rozważań doktorów: A. Wantuch, Sz. Moskwy, P. Kłeczka i mgr G. Baziora. Autorzy stają przed koniecznością postawienia pytań fundamentalnych i ambitnie podejmują wcale niełatwą merytorycznie próbę ich analizy: Autorytet nauczyciela akademickiego - jak budować i utrzymać w nauczaniu zdalnym? (prof. P. Augustyniak); Wieloaspektowość e-learningu przy nabywaniu przez studentów   kompetencji związanych z kierowaniem projektami i rozwojem architektury systemów IT (prof. J. Werewka); Metodyka myślenia projektowego w zdalnym nauczaniu (prof. E. Kańtoch).

Życząc  pożytecznej i bez wątpienia ciekawej lektury, odsyłam wszystkich zainteresowanych do osobistego spotkania z tą pożyteczną książką.

Marek Bielski

*E-learning na uczelniach. Koncepcja, organizacja, wdrażanie, pod redakcją Ryszarda Tadeusiewicza.

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl