Polskie miasta inwestują w tramwaje (1)


18-10-2021 21:38:13

W Polsce w 15 miastach są linie tramwajowe, do których ma dostęp 21,6 % ludności kraju. Tramwaje nie cieszyły się przychylnością kolejnych rządów i epok. W latach 60-tych i 70-tych wiele miast zostało pozbawionych tego środka transportu: zastąpiły je kopcące autobusy.

Warto przypomnieć, że linie tramwajowe były w: Jeleniej Górze, Wałbrzychu, Słupsku, Olsztynie, Koszalinie, Tarnowie, Inowrocławiu, a nawet w tak małych miejscowościach jak Zgorzelec i Gubin. W ostatnich latach wreszcie doceniono ten bezemisyjny, wygodny środek transportu i zainwestowano miliony Euro w naprawę sieci tak trakcyjnej jak i zasilającej, zakup nowoczesnych tramwajów i budowę nowych linii i tras. Jedynym miastem, które reaktywowało tramwaje jest Olsztyn.

Ogółem w kraju jest 2504 km linii tramwajowych, po których jeżdżą 3173 tramwaje. Na odbudowę, nowe tramwaje i budowę nowych linii wydano już setki milionów złotych: z tego lwia część pochodzi ze środków EU. Zaprezentujemy skrócony program inwestycyjny - zrealizowany lub będący w fazie przygotowań - polskich tramwajów.

Bydgoszcz

W mieście tym w ostatnich latach otwarto linię tramwajową do Dworca Głównego; do Fordonu i ul. Kujawskiej. Dodatkowo przebudowano torowisko w ul. Chodkiewicza (wraz z pętlą) oraz torowisko w ciągu ul. Wojska Polskiego (z węzłem Szarych Szeregów) z pętlą na Kapuściskach. W najbliższych latach planowana jest budowa trasy tramwajowej wzdłuż ulic: L. Solskiego – Pięknej – Szubińskiej – Kruszwickiej oraz trasy wzdłuż ul. Artyleryjskiej, trasy wzdłuż ul. Chocimskiej i Nowoświeckiej, trasy od pętli Bielawy wzdłuż ul. Chodkiewicza i al. S. Wyszyńskiego oraz rozbudowę pętli tramwajowej „Las Gdański".

Warto dodać, że trasa tramwajowa na Fordon została zbudowana (i jest eksploatowana przez zewnętrzną firmę specjalnie w tym celu założoną Spółkę. Linie tramwajowe w większości zostały wyremontowane, przystanki przebudowane i wyposażone w nowoczesne instrumenty informacyjne. Bydgoszcz w ostatnich latach zakupiła 33 nowoczesne tramwaje niskopodłogowe, oczywiście wyprodukowane w bydgoskiej PESIE. W najbliższych latach planuje się zakup nowych i wycofywanie starych typów (m.in. Konstal 105).

Częstochowa

Częstochowska sieć tramwajowa liczy ok. 30 km. Od wielu lat prowadzi się renowacje istniejących linii tramwajowych. Praktycznie linie są budowane od nowa: wymienia się wszystko, wraz z infrastrukturą ulic, przystankami itp. Powoduje to duże utrudnienia w ruchu, gdyż linie te muszą być na pewien czas zawieszane. W 2012 r. wybudowana została nowa linia tramwajowa prowadząca w dzielnice Błeszno, Wrzosowiak i Raków. Od 2019 r. trwa budowa nowej linii tramwajowej w starym śladzie pomiędzy Rakowem a Północą za 114 mln zł. Koszt tych inwestycji 197 mln zł, oczywiście miasto otrzymało dotację z EU.

Częstochowa zakupiła też nowy tabor: 17 tramwajów Twist 1.0. i Twist 2.0 za ok. 134 mln zł. Trwają konsultacje z mieszkańcami na temat budowy linii łączących centrum z dużymi osiedlami mieszkaniowymi

Elbląg

Te stosunkowo niewielkie miasto (125 tys. mieszkańców) ma doskonale funkcjonującą sieć tramwajową, stanowiącą „kręgosłup” miejskiej komunikacji. W ostatnich latach wykonano: budowę dwutorowego odcinka w ciągu ul. Fromborskiej (od ul. Ogólnej do Królewieckiej) i Królewieckiej (od ul. Fromborskiej do skrzyżowania Marymoncka/Piłsudskiego); budowę dwutorowego odcinka w ciągu al. Odrodzenia z pętlą na wysokości ul. Mazurskiej, budowę torowiska od pl. Słowiańskiego w ciągu ul. Rycerskiej i al. Tysiąclecia do pl. Grunwaldzkiego; budowę torowiska na terenie planowanej dzielnicy Modrzewina w ciągu ul. Jana Pawła II z pętlą tramwajową na końcu tej ulicy; oraz  budowę nowej zajezdni tramwajowej przy ul. Fromborskiej na terenie POD „Tramwajarz”.

Są to duże inwestycje powodujące, że coraz więcej osób korzysta z usług MPK. Otworzono też nowe linie. W newralgicznych miejscach zbudowano wygodne węzły przesiadkowe, wyposażone w informację pasażerską, automaty biletowe itp. Zmieniono też oświetlenie na LED. Elbląg zakupił 4 nowe tramwaje Moderus Beta, które razem z wcześniej zakupionymi 6 szt. PESA 121N stanowią sporą flotę niskopodłogowych, nowoczesnych tramwajów.

Grudziądz

Przez wiele lat na tej najmniejszej w Polsce sieci tramwajowej nic się nie działo. W latach 2009-15 Grudziądz zainwestował w remont infrastruktury, która była w tragicznym stanie. Zakupiono leciwe, używane tramwaje z Niemiec typu GT6. W kolejnych latach wyłączano z ruchu poszczególne odcinki tras, by je modernizować. Takie działania planowane są do 2023 r. Remontowana jest też zajezdnia i wyposażana w nowe tory odstawcze oraz specjalistyczne wyposażenie.

Dopiero w 2023 r. planowane jest wprowadzenie do ruchu 4 nowych, niskopodłogowych tramwajów Moderus Gamma. Miasto podpisało na nie umowę leasingową. Planowany jest też zakup pojazdu technicznego. W przyszłości planuje się rozbudowę sieci do Mniszka. Lecz termin rozpoczęcia prac nie został jeszcze ustalony.

Gorzów Wlkp.

Tutaj, podobnie jak w Grudziądzu, na trasach tramwajowych przez wiele lat nic się nie działo. Trwała dyskusja na temat likwidacji tego środka transportu: jednak społeczeństwo obroniło go. Podjęto w 2017 r. decyzję o całkowitym zatrzymaniu ruchu na liniach i ich odnowieniu (praktycznie- budowy od nowa). W 2020 r. tramwaje wróciły na trasy. Zakupiono w PESIE Bydgoszcz 14 nowych, dwukierunkowych tramwajów model    TWIST 215N, bo „stare” z importu, zwane Helmutami, były bardzo wyeksploatowane. Kilka z nich (8 szt.), w najlepszym stanie, zostało wyremontowanych i stanowi rezerwę.

Prace w Gorzowie nadal trwają: remontuje się (odbudowuje) kolejne odcinki. Ogółem na remont przeznaczono ok.322 mln zł (z czego 159 mln dopłaciła UE). Tramwaje jeżdżą obecnie po bezpiecznych trasach, wyposażonych w nowoczesną strukturę: przystanki, informację pasażerską itp. W niektórych miejscach przebudowano przy okazji ulice tak, by stały się deptakami. Po zakończeniu generalnego remontu tras, miasto planuje rozbudowę swojej sieci tramwajowej.

Kraków

Miasto od dawna stawia na komunikację szynową. Korzysta z modernizacji i rozbudowy gęstej sieci kolejowej, uruchamiając Szybką Kolej Miejską. Dla niej buduje nowe przystanki, węzły przesiadkowe, parkingi. I planuje jej rozbudowę. Ostatnią „nowinką” rozwoju komunikacji publicznej jest podpisanie umowy na projekt metra. Częściowo (chyba) naziemnego, a częściowo podziemnego biegnącego po trasie Trzech Wieszczów. Czy będzie podobne do tramwajów? Czas pokaże.

W Krakowie od lat buduje się nowe trasy, remontuje stare, przygotowuje ciekawe projekty rozbudowy. W ostatnich 10 latach zbudowano 3 nowe linie tramwajowe: z Ronda Grzegorzeckiego do Płaszowa, z Bożka do Czerwonych Maków i most łączący ul. Wielicką z Lipską. Obecnie prowadzone są roboty przy budowie trasy z Krowodrzy Górki do Górki Narodowej. „Przy okazji” budowy trasy Łagiewnickiej powstanie połączenie łączące ul. Zakopiańską z pętlą Kurdywanów.

Największą (obecnie) inwestycją w Krakowie jest budowa szybkiego tramwaju Krowodrza-Górka Narodowa. Nowa trasa będzie miała 5 km, a na jej końcu, przy dworcu kolejowym i pętli będzie wielopiętrowy parking. Na trasie przewidziano dwukomorowy tunel o dł. 100 m. Umożliwi on bezkolizyjne połączenie północnej części Krakowa z Centrum. Dodatkowo przy pętlach będą zbudowane 3 parkingi P&R i B&R, oraz wiadukt kolejowy. Cała trasa będzie gotowa w 2022 r.

Kolejną inwestycją jest budowa linii z Krowodrzy Górka do Azorów. Całkowita długość – 2,2 km. Niedaleko pętli wybudowany zostanie wspólny dworzec tramwajowo-autobusowy, wraz z parkingiem P&R oraz wiadukt nad ul. Opolską. Trasa pozwoli na zamknięcie systemu transportu w północnej części Krakowa.

Kolejna projektowana budowa to linia z Cichego Kącika na Azory. Na trasie są 2 tunele. Nowa trasa będzie elementem północnego „ringu”, pozwalającego na poruszanie się po Krakowie bez konieczności wjazdu do Centrum. Do tego ringu zaliczyć można także połączenie ul. Wielickiej i Lipskiej, wraz z wiaduktem. Trasa ta skraca przejazd pomiędzy dużymi osiedlami mieszkaniowymi. Zostanie także zlikwidowana „luka” pomiędzy Kurdywanowem a Borkiem Fałęckim: nowa trasa tramwajowa połączy je z budowaną Trasą Łagiewnicką.

Trasa tramwaju pomiędzy Azorami a Cichym Kącikiem umożliwią połączenie pomiędzy północną a północno-zachodnią częścią miasta: będzie to alternatywa na ominięcie zakorkowanego Centrum. Planowane jest też przedłużenie do ul. Chełmońskiego. W planach jest także budowa przedłużenia z Osiedla Piastów do Powstańców Śląskich i rozbudowa trasy na ul. Bunscha i Humboldta. Bardzo ważna dla systemu komunikacyjnego Krakowa jest budowa trasy Łagiewnickiej: to linia o długości 3,5 km, z tunelami. W przyszłości ma być przedłużona i stanowić część obwodnicy Krakowa.

I wreszcie – pierwsza w Polsce inwestycja samorządowa realizowana w partnerstwie publiczno-prywatnym. To projekt „Mistrzejowice” budowany przez tureckiego Gullemark i Solutions Polska. Ma mieć 4,5 km długości i połączyć się z pętlą Meissnera. Projekt wartości 1 mld zł ma być gotowy w 2024 r. W przyszłości planowana jest budowa kolejnych linii. Jednak miasto nie zapomina o istniejących trasach. W 2020 na ich remonty wydało 80 mln. zł, a na ten rok zaplanowano 40 mln zł.

Większość kursujących tramwajów jest w całości (lub części) niskopodłogowa. Niedawno od PESY zakupiono 36 szt. tramwajów Krakowiak 2014 N. Rozpisano też przetarg na dostawę kolejnych: zwyciężył STADLER, deklarując dostarczenie 110 szt. Lajkonika Tango Krk. Już dziś na ulicach można spotkać 23 szt. tych ciekawych pojazdów.

Józef Trzionka

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl