Giełda wynalazków i projektów. By leczyć ludzi i środowisko


12-02-2021 19:05:17

Tak jak w poprzednich latach Instytut Chemii i Techniki Jądrowej wystąpił na wystawie IWIS 2020 z serią nowych, ciekawych wynalazków. Z tego przeglądu widać, że obszar zastosowań technologii wprowadzanych przez Instytut stale wzrasta. Metody radiacyjne to tylko część innowacji. Rozwija się zwłaszcza segment związany z ochroną środowiska naturalnego.

Instytut posiada od 2010 roku nominację na Centrum Współpracy Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (CCIAEA) w zakresie technologii radiacyjnych jako jeden z pięciu ośrodków na świecie. W 2020 r. dwóch profesorów Instytutu - Marcin Kruszewski i Marek Trojanowicz znalazło się na liście 160 tys. najlepszych naukowców świata publikowanej według rankingu organizowanego przez Uniwersytet Stanforda. Warto więc z uwagą przyglądać się rozwiązaniom, jakie tu powstają.

Odzyskać cez i kobalt

Na ostatnich wystawach nagradzany był m.in. Nanokompozytowy wymieniacz jonowy na bazie krzemionki modyfikowanej związkami cyjanożelazowymi z potasem, niklem i etanoloaminą, oraz sposób jego otrzymywania. Substancja ta służy do wiązania cezu i kobaltu z roztworów wodnych i wody morskiej. Dzięki ogromnej powierzchni czynnej ten wymieniacz jonowy jest wysoce wydajny, a także odporny termicznie i radiacyjnie. Cez i kobalt to cenne pierwiastki, które - przy użyciu wymieniacza - odzyskuje się z odpadów powstających w procesie przeróbki rud miedzi i innych metali, oczyszczając w ten sposób ścieki przemysłowe.

Jeszcze świeższe jedzenie

Materiałem powszechnego użytku natomiast może być Aktywny biodegradowalny materiał opakowaniowy oraz sposób jego wytwarzania. Jest to polimer na bazie układu skrobia - alkohol winylowy lub skrobia - nanoceluloza z dodatkiem plastyfikatora i kwasu galusowego. W postaci folii, mikrokapsułek lub powłok służy do opakowań żywności, przedłużając jej trwałość, bowiem jest podatny na działanie promieniowania jonizującego, gamma lub elektronowego. Składnikiem aktywnym jest kwas galusowy (GA) szybciej lub wolniej uwalniający się z materiału w zależności od składu kompozycji polimerowej i napromieniowania. Wolniejsza migracja GA zapewnia dłuższą trwałość produktu. Jednocześnie materiał ten ma znakomite właściwości hydrofilowo-hydrofobowe i mechaniczne. Opakowania te łatwo poddają się utylizacji.

Odpady przeciw powodziom

Z nowym programem gospodarki wodnej zbieżny jest projekt Kompozytu poliuretanowego, zwłaszcza w postaci kształtek do zastosowań w hydrobudownictwie do budowy wałów przeciwpowodziowych i umocnień nabrzeży oraz sposób jego wytwarzania. Jest to jednocześnie sposób na utylizację odpadowych fosfogipsów, gdyż kompozyt zawiera fosfogips wymieszany z popiołami paleniskowymi i pyłami z kotłów oraz żużlem, za pomocą granulatu z gumy, zwłaszcza z opon samochodowych oraz poliuretanu. Sposób polega na przygotowaniu zaprawy poliuretanowej z dodatkiem 1-40% fosfogipsu, 1-40% popiołów, 1-40% żużla i 1-40% poliuretanu i granulatu gumy o średnicy 1,5-3 mm. Granulat ulega rozdrobnieniu w trakcie mieszania. Kompozyt uzupełnia dodatek mrówczanu wapnia, metylocelulozy i wody. Powstaje szczelny materiał o jednolitej strukturze, twardniejący w formach.

Powyższe rozwiązania zostały wyróżnione na IWIS 2020. Złoty medal zdobył natomiast projekt Zmodyfikowana cząsteczka substancji leczniczej i sposób jej wytwarzania. Diagnostyczny lub terapeutyczny radiofarmaceutyk receptorowy opary na tej cząsteczce, sposób wytwarzania oraz jego zastosowanie. Jest to chemiczna modyfikacja cząsteczki leku stosowanego w czasie chemioterapii nowotworów mózgu, doskonaląca i usprawniająca proces leczenia glejaka. Preparat ma lepsze właściwości fizykochemiczne od testowanych obecnie przez Zakład Medycyny Nuklearnej Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie radiopreparatów opartych na peptydzie.

jaz.

 

 

 

 

 

 

Hałda fosfogipsów  z produkcji kwasu fosforowego w Policach.

 

 

 

 

 

 

 

Nowy zakład regranulacji opon w Chełmie (fot. Grupa Recycl)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schemat wzmocnienia wałów przeciwpowodziowych (fot. firma Keller)

Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl