Oblicza Piotra Drzewieckiego


12-03-2019 20:16:18

Poznać je można było na wystawie „Piotr Drzewiecki (1865-1943). Pierwszy prezydent wolnej Warszawy”, zorganizowanej przez Bibliotekę Publiczną m.st. Warszawy – Bibliotekę Główną Województwa Mazowieckiego.

W planach Działu Varsawianów Biblioteki Publicznej w Warszawie była wystawa z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości, poświęcona działającym w latach 1907-18 ruchom obywatelskim, społecznym i oświatowym, które w różny sposób podtrzymywały polskość i byłyby naturalnym „podłożem”, gdy Polska odzyska wolność, ale…

- W czerwcu 2018 r. prof. dr hab. Marek Drozdowski poinformował nas, że Elżbieta Wodzyńska, prawnuczka Piotra Drzewieckiego, opracowała i wydała zbiór dokumentów związanych z aktywnością społeczną, oświatową, samorządową i gospodarczą swego przodka. Po przejrzeniu publikacji „Piotr Drzewiecki. Działacz społeczno-gospodarczy, prezydent Warszawy 1918-1921” [w „PT” 24/2018 opublikowaliśmy recenzję Ireny Fober] natychmiast zmieniliśmy koncepcję wystawy, uznając, że Biblioteka Publiczna, instytucja tak głęboko związana z dziejami miasta powinna uczynić bohaterem jubileuszowej wystawy pierwszego prezydenta niepodległej Warszawy. Tym bardziej, że jego zasługi nie są obecne w powszechnej świadomości historycznej. – mówi Joanna Jaszek-Bielecka, starszy kustosz, kierownik Działu Varsavianów, współautorka wystawy.

Zorganizowana w 75. rocznicę śmierci i w 100-lecie odzyskania niepodległości wystawa została skomponowana ze scanów dokumentów, fotografii i pamiątek pochodzących ze zbiorów Biblioteki Narodowej, Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy - Biblioteki Głównej Województwa Mazowieckiego, Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz innych źródeł.

            - Ze zbiorów Biblioteki Publicznej pokazaliśmy po raz pierwszy dokumenty z okresu działalności Bohatera wystawy w Komitecie Obywatelskim i Zarządzie Miasta z lat I wojny światowej, np. zaproszenie na uroczystość z okazji Święta 3 Maja zorganizowaną w 1916 r. przez Zarząd Miasta Stołecznego Warszawy pod egidą ówczesnego burmistrza Piotra Drzewieckiego; normy żywieniowe dla Tanich Kuchni Komitetu Obywatelskiego, obowiązujące przy przygotowywaniu posiłków. Kartki żywnościowe wydawane mieszkańcom Warszawy w czasie Wielkiej Wojny Europejskiej 1914-1921 są dość znane. Prezentujemy jednak jedną z nich - z wizerunkiem P. Drzewieckiego – dodaje Joanna Jaszek-Bielecka,

Szczególnie cennymi eksponatami wystawy są dokumenty ze zbiorów rodziny Piotra Drzewieckiego, m.in. z obchodów 50-lecie jego pracy, gospodarczo-społecznej zorganizowanych w Pałacu Blanka przez Zarząd Miejski w 1938 r., m.in. menu uroczystego obiadu.

Wojciech Gordon, pracownik Działu Varsawianów, współautor koncepcji wystawy, nie ukrywa, że wpływ na jej oblicze miało przemówienie Czesława Klarnera (pokazana jest odbitka „Przeglądu Technicznego”, nr 21-22/1938). - Staraliśmy się podzielić jego działalność na różne „rozdziały”. Ponieważ zamierzaliśmy przedstawić go jako samorządowca, więc wystawę zdominowała jego działalności w Komitecie Obywatelskim Warszawy oraz jako jej prezydenta. Jednak zagłębiając się w poczynania tej postaci należało pokazać ją jako inżyniera, edukatora, przedsiębiorcę i organizatora gospodarki polskiej po 1918 r. Nie mogliśmy pokazać wszystkiego, czego dokonał, więc zasygnalizowaliśmy to, co najważniejsze.

Niektóre ilustracje umieszczono w znacznie rozbudowanym tekstowo i graficznie katalogu wystawy autorstwa prof. dr hab. Mariana Marka Drozdowskiego, autora publikowanych w „PT” artykułów o II Rzeczypospolitej.

W katalogu przeczytamy o miejscu Piotra Drzewieckiego w polskiej kulturze przemysłowo-technicznej, który w 1898 r. został prezesem, założonego rok wcześniej, Stowarzyszenia Techników. Podjęło ono budowę Domu Technika, gdzie siedzibę znalazła m.in. Liga Pracy, której Drzewiecki był współzałożycielem w 1919 r. O ile znana jest jego działalność biznesowa, jako powołującego w różnym czasie różne przedsiębiorstwa, to dla wielu niespodzianką może być jego udział w założeniu przedsiębiorstwa – „Dom Towarowy Braci Jabłkowskich”, w którego budynku wciąż jest prowadzona działalność handlowa.

Zainicjował opracowanie w 1916 r. przez Koło Architektów, pod kierunkiem Tadeusza Tołwińskiego, planu rozbudowy Warszawy znanego jako „Szkic wstępny planu regulacyjnego”. Przyłączenie kilkunastu okolicznych obszarów nastąpiło latach 1916-17. Na wieść o wybuchu I Powstania Śląskiego z jego inicjatywy Rada Miejska Warszawy postanowiła m.in. wyasygnować dla Śląska 250 tys. marek polskich. Później aktywnie uczestniczył w pracach Komitetu Zjednoczenia Górnego Śląska z Rzeczpospolitą.

Katalog wystawy kończy zdjęcie tablicy ku czci Piotr Drzewieckiego, wmurowanej 15.12.1980 r. w WDT. A na jednej z plansz możemy przeczytać, że od 1889 r. zamieszczał liczne artykuły na łamach „Przeglądu Technicznego” (a także „Mechanika” i „Przeglądu Mechanicznego”), którego od 1901 r. był członkiem komitetu redakcyjnego.

Oficjalny finisaż odbył się 22 lutego w trakcie zorganizowanego przez Bibliotekę Publiczną m.st. Warszawy – Bibliotekę Główną Województwa Mazowieckiego, Towarzystwo Miłośników Historii, Towarzystwo Przyjaciół Warszawy i Muzeum Niepodległości spotkania z okazji 100. rocznicy pierwszych wolnych wyborów do samorządu Warszawy. Po panelu dyskusyjnym z udziałem Mariana Marka Drozdowskiego, Lecha Królikowskiego i Andrzeja Sołtana odbyła się projekcja filmu dokumentalnego o Piotrze Drzewieckim w reżyserii Marka Maldisa.

boj.

Komentuje Waldemar Rukść

9-10
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl