Parlament 500 milionów. Obieg zamknięty. Długie życie rzeczy


29-08-2017 17:46:08

Obieg zamknięty

Więcej recyklingu, mniej wysypisk śmieci i walka z marnotrawstwem żywności – posłowie przyjęli nowy plan gospodarowania odpadami.

Z danych Eurostatu wynika, że dzisiaj recyklingowi lub kompostowaniu poddawanych jest 44% wszystkich odpadów komunalnych z gospodarstw domowych i małych firm. W 2030 r. powinno to być już 70% (w przypadku materiałów opakowaniowych jak papier i tektury, tworzywa sztuczne, szkło, metal i drewno recykling ma osiągnąć poziom 80%). Składowanie odpadów, które mają bardzo zły wpływ na środowisko naturalne, ma być zredukowane do poziomu 5% (przewiduje się możliwość przedłużenia okresu dostosowawczego o 5 lat w krajach, w których w 2013 r. ponad 65% odpadów komunalnych trafiało na wysypiska). O połowę ma się też zmniejszyć ilość odpadów żywnościowych – dzisiaj marnotrawstwo żywności w UE szacuje się na około 89 mln t, czyli 180 kg na mieszkańca rocznie. 

To ambitniejsze założenia niż stanowisko Komisji Europejskiej, która proponowała recykling na poziomie 65%. Parlament Europejski właśnie rozpoczyna w tej sprawie negocjacje z Radą UE skupiającą ministrów z państw członkowskich.

- Zapotrzebowanie gospodarki światowej na surowce może wzrosnąć o 50% w ciągu następnych 15 lat. W celu odwrócenia tej tendencji musimy przyjąć model rozwoju o obiegu zamkniętym, utrzymujący surowce i ich wartość w obiegu. To jedyne rozwiązanie, które jest w stanie pogodzić i zrównoważony rozwój, i wzrost gospodarczy, sprawiając, że odpady przestaną być problemem, a staną się zasobem – mówi sprawozdawczyni Simona Bonafè (Postępowy Sojusz Socjalistów i Demokratów, Włochy). Odzyskiwanie odpadów jest nie tylko przyjazne dla środowiska, stwarza też nowe miejsca pracy w branżach zajmujących się projektowaniem wyrobów ekologicznych, naprawą, wywozem i przetwarzaniem śmieci.

Cztery nowelizacje dyrektyw przedłożone przez KE są częścią reformy, która ma przyspieszyć przejście do modelu gospodarki o obiegu zamkniętym, zwanej też „gospodarką cyrkularną”. Różnice w jej osiąganiu między poszczególnymi państwami członkowskimi są bardzo duże. Austria, Belgia, Dania, Niemcy, Holandia i Szwecja praktycznie w ogóle już nie wywożą odpadów komunalnych na wysypiska. Zupełnie inaczej jest na Cyprze, w Chorwacji, Grecji, na Łotwie i Malcie, gdzie na wysypiska trafia ponad trzy czwarte odpadów komunalnych (dane z 2014 r.). Polska poddaje recyklingowi lub kompostowaniu 32% odpadów – jest to więcej niż unijna średnia (27%), gorzej jest z wysypiskami, na których składujemy jeszcze 53% odpadów (średnia dla Unii to 28%). Wprowadzenie w życie nowych reguł będzie stanowiło wyzwanie nie tylko dla Polski. Duże zmiany w zarządzaniu odpadami czekają np. Finlandię czy Danię, które znaczną część odpadów spalają w celach energetycznych.

Długie życie rzeczy

Europosłowie chcą walczyć ze sztucznym skracaniem cyklu życia produktów i oprogramowania, chcą, aby urządzenia były trwałe, a programy możliwe do ulepszenia. Aż 77% konsumentów w UE wolałoby naprawić zepsute urządzenie zamiast kupować nowe, dlatego ważne jest, by części zamienne miały przystępną cenę, „współmierną do rodzaju i cyklu życia produktu”. Baterie lub żarówki LED nie powinny być wmontowywane na stałe, chyba że wymaga tego bezpieczeństwo (chodzi np. o to, żeby nie trzeba było wyrzucać telefonu tylko dlatego, że zepsuła się bateria).

W rezolucji proponuje się wprowadzenie, począwszy od etapu projektowania, „kryteriów minimalnej odporności” dla wszystkich kategorii produktów. Należy wspierać naprawy oraz sprzedaż produktów z drugiej ręki. Jeśli naprawa produktu trwa dłużej niż miesiąc, gwarancja powinna zostać przedłużona o czas naprawy.

Należy opracować obowiązującą w całej UE definicję „sztucznego skracania cyklu życia produktów” oraz system testowania i wykrywania takich przypadków wraz z odpowiednimi środkami zniechęcającymi producentów do tego rodzaju praktyk.

Posłowie proponują również stworzenie „licznika zużycia” zwłaszcza dużego sprzętu gospodarstwa domowego, by konsumenci wiedzieli, jak długo urządzenie będzie działać i jak można je naprawić.

oprac. if

Na podst. Serwisu prasowego Parlamentu Europejskiego

Komentuje Waldemar Rukść

19-20
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl