Szlachetne spalanie


29-08-2017 17:13:35

Dr Grażyna Żak, adiunkt w Instytucie Nafty i Gazu-Państwowym Instytucie Badawczym w Krakowie, kierownik Zakładu Dodatków i Nowych Technologii Chemicznych.

Parę zdań z CV

Absolwentka Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego (1999). Tematem jej pracy magisterskiej, przygotowanej w Zespole Chemii Związków Karbocyklicznych, było „Zastosowanie przegrupowań (α–aryloalkilideno)-malonodinitryli i (α–aryloalkilideno)–cyjanoestrów w syntezie biologicznie aktywnych pochodnych kwasu 1–aminonaftaleno–2–karboksylowego”. Tytuł doktora nauk chemicznych uzyskała za pracę „Studia nad wybranymi połączeniami spiranowymi zawierającymi pierścienie cyklopentanu oraz 1,5–dioksepiny lub 1,5–ditiepiny”, zrealizowaną w Zespole Stereochemii Organicznej UJ pod kierunkiem prof. dr. hab. Janusza Jamrozika. W 2007 r. ukończyła studia podyplomowe „Zarządzanie i Audyt” prowadzone przez Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ oraz Lloyd Register Quality Assurance.

W 2004 r. podjęła pracę w Instytucie Technologii Nafty – po reorganizacji Pion Technologii Nafty Instytutu Nafty i Gazu-PIB – gdzie na stanowisku adiunkta pracuje do dzisiaj.

Wynalazki, patenty, wdrożenia

Swoje życie zawodowe koncentruje głównie wokół opracowywania technologii wytwarzania innowacyjnych dodatków uszlachetniających i pakietów dodatków do paliw węglowodorowych i biopaliw stosowanych w przemyśle motoryzacyjnym oraz energetycznym. Zajmuje się także dodatkami do biomasy wykorzystywanej w celach energetycznych.

Dziesięć opracowanych przez nią technologii zostało wdrożonych w przemyśle, m.in. w OBR S.A. Płock, Pachemtech Sp. z o.o. w Płocku czy ARP Sp. z o.o. w Żorach. Wdrożone wynalazki to m.in. dodatek o działaniu biobójczo-stabilizującym do paliw, wielofunkcyjny dodatek o wysokiej stabilności termicznej do lekkich olejów opałowych, dodatki do bioestrów czy uniwersalny pakiet detergentowy do olejów napędowych.

Opracowywane przez nią formulacje dodatków uszlachetniających i pakietów dodatków do paliw zapewniają większą efektywność uzysku energii. Zastosowane do paliw grzewczych obniżają koszty eksploatacyjne instalacji energetycznych. Dodatki uszlachetniające stosowane do paliw silnikowych zmniejszają zużycie paliwa, ograniczają spadek mocy silnika  oraz zapobiegają uszkodzeniom układów wtrysku paliwa.

Stosowanie odpowiednich dodatków uszlachetniających, które zmniejszają emisję substancji szkodliwych dla środowiska, wpływa pozytywnie również na zdrowie człowieka i stan środowiska naturalnego. Na przykład modyfikatory spalania stosowane do paliw stałych biogennych poprawiają proces ich spalania, obniżając emisję toksycznych składników spalin. Z kolei modyfikatory struktury popiołów zapobiegają przywieraniu ich do metalowych powierzchni komory spalania i układu odprowadzającego spaliny, ograniczając tym samym straty związane z korozją wysokotemperaturową.

Spośród opracowanych przez nią technologii szczególnie istotne są zwłaszcza te wynalazki, które pełnią równocześnie dwie różne funkcje w paliwach. Przykładem takich rozwiązań jest dodatek detergentowo-dyspergujący, który poprawia również właściwości przeciwutleniające i stabilizujące paliw (zgłoszenie patentowe P.419859) oraz biodegradowalny dodatek podwyższający liczbę cetanową olejów napędowych, przy okazji poprawiający smarność tego typu paliw (zgłoszenie patentowe P.407471).

Jest współtwórczynią 12 patentów przyznanych przez UP RP, 24 krajowych zgłoszeń patentowych oraz 1 zgłoszenia międzynarodowego w trybie PCT.

Nagrody

Wynalazki dr Grażyny Żak były wystawiane z ogromnym sukcesem na międzynarodowych i krajowych wystawach wynalazków. W sumie zdobyła 110 nagród i wyróżnień – m.in. złoty medal na wystawach w Cluj Napoca  w Rumunii oraz Sziraz w Iranie za wielofunkcyjny pakiet dodatków do paliw stałych zawierających komponenty biogenne.

W 2014 r. otrzymała Odznakę Honorową „Za zasługi dla Energetyki” nadaną przez Ministra Gospodarki.

Publikacje, konferencje, aktywność naukowa

Uczestniczyła w 8 projektach realizowanych w ramach programów europejskich i krajowych (była kierownikiem 3 z nich, a w 2 projektach była kierownikiem zadań badawczych).

Nieprzerwanie od 2011 r. jest członkiem Rady Naukowej Instytutu Nafty i Gazu-PIB w Krakowie. Od 2011 r. jest również członkiem Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów (pełni funkcję Zastępcy Przewodniczącego Oddziału Rejonowego SPWiR w INiG-PIB), a od 2012 r. należy do Stowarzyszenia Naukowo-Technicznego Inżynierów i Techników Przemysłu Naftowego i Gazowniczego.

Jest współautorką 20 publikacji w czasopismach naukowych znajdujących się w bazie Journal Citation Reports oraz 15 w czasopismach branżowych, 52 dokumentacji prac badawczych, jak również ponad 50 wystąpień na konferencjach międzynarodowych i krajowych.

Prywatnie

Praca badawcza jest ciągłym poszukiwaniem innowacyjnych pomysłów i rozwiązań pozwalających budować przewagę konkurencyjną w szybko rozwijającej się gospodarce. Największym wyzwaniem dla nas, naukowców, w świecie, w którym coraz częściej przeważają aspiracje polityczne i społeczne oraz narzucone modele regulacyjne, jest ścisła współpraca z przemysłem w celu wdrażania nowatorskich pomysłów i rozwiązań.

Pracę naukową odstawia na półkę, kiedy wyjeżdża do rodzinnej małej wioski pod Krakowem lub podróżuje – choć niestety nie tak często, jak o tym marzy – do krajów na wybrzeżach Morza Śródziemnego lub bardziej odległych i egzotycznych części świata, jak Rosja, Makau, Chiny czy Korea Południowa.

if

Komentuje Waldemar Rukść

19-20
Aktualny numer WSZYSTKIE
eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl