W numerze 7-8/2017

ZAMÓW
INFRASTRUKTURA

Bez przesady z przesadzaniem

Nie przesadza się starych drzew – głosi znane powiedzenie. Ale jeżeli alternatywą jest wycięcie, to czy nie warto spróbować? Tematem pierwszych miesięcy 2017 r. była rzeź starych drzew. Nikt nie wspomniał o ludziach, którzy ponoszą koszty sadzenia dużych drzew. Sadzą, bo je kochają.


Sadzenie wielkich drzew Druskiennikach


EDUKACJA

Polska gospodarka należy do światowej czołówki w wykorzystaniu węgla kamiennego i brunatnego jako paliwa energetycznego. W dobie walki ze zjawiskiem globalnego ocieplenia grożą naszemu krajowi ogromne kary związane z emisją dwutlenku węgla do atmosfery. Jednocześnie Polska należy do krajów o największej lesistości w Europie, a lasy – drzewa i inne rośliny – do przyrostu swojej masy potrzebują ogromnych ilości CO2 i wchłaniają ten cieplarniany gaz. Na dodatek – dzięki funkcjonowaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – prowadzona jest u nas racjonalna gospodarka leśna, lasów przybywa, a każdy wyręb leśny jest szybko zalesiany młodymi drzewami.

Henryk Piekut


GOSPODARKA

Pszczoły w mieście

Niewielu mieszkańców Warszawy orientuje się, że na dachach tak znanych stołecznych budynków, jak Centrum Handlowe Arkadia na Żoliborzu, Hotel Regent obok ambasady Rosji, siedziba Deutsche Banku – FOCUS czy siedziba Wydawnictwa AGORA (Gazety Wyborczej) przy ul Czerskiej funkcjonują minipasieki. A już zupełnym zaskoczeniem, zwłaszcza dla zawodowych pszczelarzy, jest informacja, że zainstalowane tam rodziny pszczele zbierają 2-3 razy więcej miodu niż pszczoły pracujące na terenach wiejskich.


Jak założenia modelu funkcjonowania krajowego przemysłu przekuć na praktykę gospodarczą? Pytanie to zadają sobie inżynierowie i ekonomiści. W sukurs przychodzi im czwarta rewolucja przemysłowa, zwana też cyfrową.

Marek Bielski


NAUKA

Maria była pierwsza

- Była jedynym niezepsutym przez sławę człowiekiem spośród tych, których przyszło mi poznać – to słowa Alberta Einsteina o kobiecie, z którą łączyła go nadzwyczajna przyjaźń.


O filmie  „Maria Skłodowska-Curie”. boj.


W pracy omówiono odkrycia z zakresu występowania nadprzewodnictwa w półprzewodnikach. Materiały te łącząc specyficzne właściwości tych dwóch klas – nadprzewodników i półprzewodników – stwarzają nowe możliwości ich zastosowania, w tym przy konstrukcji przyrządów elektronicznych. Przedstawiono pierwsze, wcześniejsze rezultaty badań półprzewodników nadprzewodzących, w tym przeprowadzone przez autora na selenku lantanu oraz wyniki nowych badań prowadzących do odkrycia nadprzewodników żelazowych, które także oparte są na lantanie i selenie.

prof. dr hab. Jacek Sosnowski, Instytut Elektrotechniki


Artykuł przybliża tematykę zanieczyszczenia środowiska hałasem i wibracjami. Zanieczyszczenia te występują powszechnie w otoczeniu człowieka i mogą być przyczyną wielu zaburzeń psychicznych i fizycznych. Artykuł omawia ich wpływ na zdrowie człowieka i stan środowiska. Przedstawia sposoby redukcji ich poziomów oraz przeciwdziałania negatywnym skutkom ekspozycji.

mgr inż. Agnieszka Stradecka Absolwentka ochrony środowiska w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego oraz zdrowia publicznego na uniwersytecie w Cranfield (Wielka Brytania).


W pracy przedstawiono problemy trzech grup kolei o dużych prędkościach; koleje konwencjonalne (układ pojazd – tor – szyna S-60): koleje o podwyższonej prędkości (prędkość pociągów pasażerskich do 250 km/h oraz prędkość pociągów towarowych do 120 km/h), koleje o dużej prędkości do 350 km/h (tylko pociągi pasażerskie), koleje niekonwencjonalne Hyperloop – prędkość do 1500 km/h. Omówiono bariery wprowadzenia kolei konwencjonalnych na terenie Polski. Pokazano międzynarodowe koncepcje, w których powinna uczestniczyć Polska; wschód-zachód, północ-południe; stan realizacji tych połączeń. Przedstawiono zasady funkcjonowania kolei niekonwencjonalnych typu Hyperloop.

prof. dr hab. inż. Janusz Dyduch, kierownik Zakładu Systemów Sterowania w Transporcie Uniwersytetu Technologiczno-Humanistycznego im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu, prezes Stowarzyszenia  Inżynierów i Techników Komunikacji

prof. dr hab. inż Jerzy Kisilowski, dyrektor Centrum Eksploatacji i Bezpieczeństwa Transportu.

dr inż. Andrzej Krzyszkowski, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu, Wydział Transportu i Elektrotechniki.

 


Materiały 2D wkraczają w epokę specjalizacji. Wiadomo już, że sakramentalny grafen spełni tylko część oczekiwań (głównie jako materiał konstrukcyjny i przewodzący), ale rosnąca wiedza o atomowych płaskich strukturach przyniosła ważny wniosek: droga do nowych materiałów to nie tylko poszukiwanie nowych związków chemicznych, lecz także nowych struktur cząsteczkowych pierwiastków i związków. Pojawiają się też efekty zgoła nieoczekiwane: kompozyty kilku takich struktur mają jeszcze lepsze właściwości!

Zygmunt Jazukiewicz


ZDROWIE

Na wielkanocnym stole zieleni się  rzeżucha? Świetnie, bo to bardzo  zdrowa dekoracja. Wysiewając na  talerzyku pieprzycę siewną, w smaczny sposób rozwiązujemy dylemat  między tradycją (przecież ligninę  pod nasionka rzeżuchy mościły  już nasze babcie) a nowoczesnością  (eksperci od żywienia mówią, że w rzeżusze każdy może sobie wykiełkować swój własny „superfood”). if


Suplementy? Ostrożnie!

Ile kosztują nas co roku suplementy diety? Kwota, jaką Polacy wydali w 2015 r. na „wspomaganie zdrowia”, jest astronomiczna: trzy i pół miliarda złotych. Kupiliśmy blisko 200 mln opakowań. A co dostaliśmy w środku? Czasami drobnoustroje chorobotwórcze, substancje rakotwórcze, nawet narkotyki. Najwyższa Izba Kontroli alarmuje, że „rynek suplementów diety w Polsce to obszar wysokiego zagrożenia, niedostatecznie zdiagnozowanego i nadzorowanego przez służby państwowe”.


INŻYNIER

Jubileusz Redaktor Naczelnej

Z kronikarskiego obowiązku kolegium redakcyjne postanowiło odnotować jubileusz naszej Szefowej. 27 stycznia 2017 r. w Warszawskim Domu Technika NOT miała miejsce sympatyczna uroczystość Jubileuszu 50-lecia pracy zawodowej Redaktor Naczelnej „Przeglądu Technicznego”, Ewy Mańkiewicz-Cudny.


Początki piśmiennictwa technicznego (5)


INNOWACJE

40-latek w 4K

Co roku w każde święta i wakacje telewizje karmią nas do znudzenia powtórkami. Ich jakość, i merytoryczna, i techniczna, jest oczywiście bardzo zróżnicowana. Czy planowana digitalizacja i rewitalizacja ponad 800 tytułów filmów fabularnych, dokumentalnych, spektakli Teatru Telewizji, programów edukacyjnych i seriali przyczyni się do polepszenia jakości?


STAŁE POZYCJE

Co pan na to, inżynierze? Z pięćsetki jedynka


Wydarzenia


Niebo nad glową. Wiosenne niebo z kometarnymi akcentami


Felieton. Klimat dla inwestycji


Filozofia pojęć technicznych (105). Klej


Giełda wynalazków i projektów. Roboty na wszelki wypadek


Wino dla inżyniera (181). Kartka z pamiętnika (2)


Parlament 500 milionów. Lek na lekarstwo. Skąd na stół?


Kandydaci do tytułu "Złoty Inżynier 2017": Lech Dzienis. Magdalena Król


Wątpię, więc jestem. Ekwiwalent


„Płynie Wisła płynie / Po polskiej krainie, a dopóki płynie / Polska nie zaginie”

Przypominam tę zapomnianą nieco piosenkę, śpiewaną niegdyś przy ogniskach, gdyż rok 2017 został ogłoszony przez Sejm RP „Rokiem Rzeki Wisły”. Szkoda, że ta informacja zbyt słabo dociera do powszechnej świadomości. Rzeki były zawsze ośrodkami życia. Wokół nich powstawały osady, służyły do transportu towarów. Wisła ma dla Polski ogromne znaczenie nie tylko w kontekście ekologii i gospodarki, ale również historii. Jej znaczenie przypomniano na międzynarodowej konferencji zorganizowanej przez Ministerstwo Środowiska 22 marca br. Data nie była przypadkowa, gdyż w 1993 r. dzień 22 marca został ogłoszony przez ONZ Światowym Dniem Wody (World Water Day).

Święto Wody ma przypomnieć o jej znaczeniu w życiu człowieka, jej wpływie na rozwój społeczny i gospodarczy, a także – co jest szczególnie ważne – o nieszkodzeniu środowisku naturalnemu.

Tegoroczny światowy Dzień Wody obchodzimy pod hasłem „Woda i Ścieki – redukcja i użycie ponowne” (Waste water – why waste water?). Konferencji naukowo-technicznej towarzyszyło spotkanie ministrów ds. gospodarki wodnej państw Grupy Wyszehradzkiej oraz Rumunii i Bułgarii. Tematem wystąpienia panelistów były problemy gospodarki wodnej krajów Europy Środkowej. Z okazji zwrócenia się ku Wiśle, specjalne referaty poświęcono sprawom jej dorzecza.

„Przegląd Techniczny” jest jednym z pierwszych czasopism, które podjęły na swych łamach tematykę ekologiczną. Już w latach 70. ub.w. prowadziliśmy stały dział „Środowisko, w którym żyjemy”, a w latach 90. wspólnie z Narodowym Funduszem Gospodarki Wodnej i Środowiska organizowaliśmy konkurs dla firm „Recykling techniki – technika recyklingu”. Przed nami kolejny, szczególny dzień przypominający, jak ważne dla nas wszystkich jest środowisko naturalne: 22 kwietnia jest obchodzony Międzynarodowy Dzień Ziemi.

Wraz z nadejściem wiosny, która na początku kwietnia objawiła się w całej swojej krasie, warto odejść od ekranu komputera, telewizora, smartfonu, zdjąć słuchawki i skierować wzrok na budzącą się naturę oraz nastawić uszy na ptasie trele. Do chwili relaksu zachęcamy wszystkich znużonych i znudzonych zimą oraz polityką. Jeśli w zbliżające się Święta Wielkanocne odejdziemy od suto zastawionych stołów, pamiętajmy, że to dopiero początek sezonu piknikowo-odpoczynkowego i zostawmy po sobie miejsce w takim samym stanie, jakim je zastaliśmy. Niekoniecznie też starajmy się dojechać samochodem jak najbliżej naszej polanki. Las nie będzie zatruwany spalinami, a nam spacer wyjdzie na zdrowie.

Szacunku do przyrody nie da się nauczyć jedynie na lekcjach, potrzebny jest przykład i codzienne zachowanie nas wszystkich. Wówczas, gdy nie spędzaliśmy w dzieciństwie większości czasu przed ekranem, w szkołach poza dużymi miastami znajdowały się ogródki warzywno-kwiatowe uprawiane przez uczniów, wspólnie sprzątano parki i skwery.

Na niektórych obozach harcerskich stosowano bardziej dolegliwe metody oduczania od pozostawiania pustych opakowań. Był to pogrzeb papierka. Każdy kto uczestniczył w takiej „ceremonii”, na całe życie zapamiętywał, iż las, łąkę, plażę zostawiamy tak, jak byśmy chcieli ją zastać. Dziś szacunku do natury dzieci uczą się teoretycznie z mądrych podręczników, a sprawdzają ją, pisząc testy.

Przed nami ważne dla chrześcijan Święto – Wielkanoc. Dla niewierzących jest ono spotkaniem z wiosną, czasem słoneczną, czasem deszczową, trochę zimną, trochę ciepłą. O wodzie przypomina nam Śmigus Dyngus, a o przyrodzie okryte świeżą zielenią krzewy i drzewa.

Ewa Mańkiewicz-Cudny

Wspaniałych, zdrowych i dobrych Świąt Wielkanocnych Czytelnikom,  Autorom i Sympatykom „Przeglądu Technicznego” życzy redakcja.


Komentuje Waldemar Rukść

eNOT.pl - Portal Naczelnej Organizacji Technicznej | eNOT.pl